Fibromialgija - blog o hroničnom bolu i prirodnom pristupu

Fibromialgija je kronični sindrom koji se odlikuje difuznim bolovima u mišićima i mekim tkivima, osjetljivošću na pritisak na određenim tačkama (tender points), kao i umorom, poremećajem sna i često pratećim anksiozno-depresivnim simptomima. Iako fibromialgija nije degenerativna ni upalna bolest zglobova ili mišića, ona spada u teška oboljenja zbog toga što kronični bol i iscrpljenost ozbiljno narušavaju kvalitet života oboljelih. Tačan uzrok fibromialgije nije poznat; smatra se da dolazi do poremećaja načina na koji mozak obrađuje signale bola (pojačano procesiranje), a okidači mogu biti stres, trauma, infekcije ili druga bolest.

Simptomi fibromialgije uključuju:

  • Generalizirani bol i osjetljivost: bol je često opisan kao tup, uporan i prisutan sa obje strane tijela i iznad i ispod struka. Posebno su osjetljive određene tačke (vrat, ramena, laktovi, kukovi, koljena).
  • Umor: sličan sindromu kroničnog umora – osoba se budi neispavana i iscrpljena, bez obzira na dužinu spavanja.
  • Poremećaj sna: teško uspavljivanje, površno spavanje, često buđenje. Često se javlja sindrom nemirnih nogu ili sleep apnea.
  • Kognitivne poteškoće: tzv. “fibro magla” – problemi sa koncentracijom, pamćenjem, pronalaženjem riječi.
  • Prateći simptomi: glavobolje, sindrom iritabilnog crijeva, bolna menstruacija, oscilacije raspoloženja, anksioznost i depresija su česti pratioci.

Iako fibromialgija nije klasična upalna bolest, istraživanja ukazuju na prisustvo povišenih citokina i nekih markera upale kod dijela oboljelih, što sugeriše da kronična upala niskog stepena može doprinositi simptomima. Stalni bol sam po sebi može aktivirati stresni odgovor tijela i dovesti do oksidativnog stresa. Pored toga, mnogi pacijenti sa fibromialgijom imaju preklapajuće sindrome poput IBS-a (iritabilni kolon) ili intersticijalnog cistitisa, koji imaju elemente upale. Oksidativni stres može biti povećan zbog poremećenog sna i stalnog bola – tijelo troši više antioksidansa u borbi protiv stresa. Imunološki disbalans nije centralni kao kod autoimunih bolesti, ali izgleda da imuni sistem fibromialgičnih bolesnika reaguje preosjetljivo na stresore.

Prirodna podrška organizmu

Upravljanje fibromialgijom zahtijeva multidisciplinaran pristup, a ishrana može biti jedan od stubova olakšanja simptoma. Pir može pomoći indirektno na više frontova. Kao prvo, pir pomaže da se obezbijedi stabilna energija tokom dana (što je važno protiv umora) i da se poboljša san, daje triptofan i druge aminokiseline koje potpomažu sintezu serotonina i melatonina – hormona važnih za dobro raspoloženje i san.

Bogat je magnezijumom koji je prirodni mišićni relaksant; dovoljan unos magnezijuma može smanjiti napetost mišića i pojavu grčeva, što kod fibromialgije može ublažiti bol. Antioksidativna svojstva pira doprinose smanjenju oksidativnog stresa koji može pogoršavati osjećaj bola. Vitamini C i E, zajedno sa selenom, djeluju sinergistički da neutrališu slobodne radikale i potencijalno smanje upalnu signalizaciju u tijelu. To može rezultovati manjom učestalošću "fluktuacija" u intenzitetu simptoma.

Mnogi oboljeli od fibromialgije imaju osjetljiv digestivni sistem; pir je žitarica koja se lakše vari od pšenice, njen gluten je rastvorljiviji i bogata je rastvorljivim vlaknima, pa manje nadima i ne iritira crijeva kao neke druge žitarice. Poboljšanje funkcije crijeva (pogotovo ako postoji prateći sindrom iritabilnog crijeva) vodi i ka boljoj apsorpciji nutrijenata i općem boljem stanju.

Također, zdrava crijevna flora utiče na smanjenje globalne upale – pirova vlakna hrane dobre bakterije, pa se stvara više korisnih masnih kiselina (poput butirata) koje imaju protuupalni efekat u čitavom organizmu. Pir sadrži i određene minerale poput cinka i mangana koji su kofaktori u sintezi enzima za zarastanje i regeneraciju tkiva, što može doprinijeti oporavku mikropovreda u mišićima ili tetivama.

U cjelini, pir djeluje kao prirodni balans: obezbeđuje hranjive materije za energiju, smanjuje upalu i oksidativni stres, podržava varenje i pomaže opuštanje mišića. Dugoročno, uključivanje pira u ishranu može dovesti do manjeg intenziteta bola, boljeg sna i više energije kod osoba sa fibromialgijom, posebno kada je dio sveukupnog zdravog načina života (umjerena fizička aktivnost, tehnike opuštanja, adekvatna medicinska terapija).